Honderd jaar CITROËN – Ook in België

Het automerk met de double chevron viert in 2019 zijn 100ste verjaardag!

Even een stapje nóg verder terug in de tijd: het genie André Gustave Citroen, geboren te Parijs in 1878 uit Nederlandse en Poolse ouders, reist op jeugdige leeftijd naar het vaderland van zijn moeder en doet daar de vondst die zijn leven zou veranderen: tandwielen met visgraatvertanding die op deze wijze grotere krachten kunnen overbrengen. Hij koopt de uitvinding en gaat deze na het aanvragen van een octrooi in de Franse hoofdstad uitbaten – samen met andere toepassingen van ijzer en staal.


VISIE

Wanneer er een manager bij de noodlijdende Mors-autofabriek wordt gezocht, wordt André Citroën (intussen met trema op de e) door zijn broer voorgedragen. André zal met zijn bijzondere visie op productie, kwaliteit, marketing en publiciteit het tij weten te keren. Het merk wordt later volledig door hem overgenomen en zal bestaan tot rond 1925, wanneer de fabriek aan de Rue du Théâtre in het 15de arrondissement van Parijs in gebruik wordt genomen door de ontwerpafdeling van Citroën.


GROENTETUINEN

Na zijn werk bij Mors wordt André Citroën onder de wapenen geroepen – de Grote Oorlog is uitgebroken. Het valt hem al snel op dat er een chronisch tekort aan granaten aan de Franse kant is. Citroën schrijft wat we nu zouden noemen “een bedrijfsplan” en gaat binnen zijn eigen kringen op zoek naar geld. Met dat alles weet hij de legertop te overtuigen en in 1915 wordt aan de rand van Parijs in de wijk Javel een complex met groentetuinen omgeploegd, waar niet veel later de granatenfabriek van Citroën zal verrijzen. Voor de productie wordt beroep gedaan op vrouwen – de mannen zijn immers naar het front gestuurd. Om de arbeidsomstandigheden aan te passen aan de sekse van de arbeiders, worden voor die tijd bijzondere zaken als crèches en kruidenierswinkels in de fabriek geïntegreerd.


VOLKSAUTO

André Citroën denkt (en hoopt) dat de oorlog met al zijn ellende niet lang zal duren – en hij wil zijn opgedane ervaringen met massaproductie van de granaten nadien voor iets anders lucratiefs in gaan zetten. Die ervaring doet hem kiezen voor de autoindustrie. Niet voor de chique, dure modellen, maar voor een volksauto. Hij laat uit de Verenigde Staten een aantal wagens overkomen en zijn ingenieurs demonteren deze en kijken wat de voor- en nadelen van bepaalde constructies zijn. Met medewerking van auto-ontwerper Jules Salomon, die eerder de voertuigen van het merk Le Zèbre op de markt bracht, komt de eerste Citroën tot stand: de 10HP Type A. Het eerste prototype daarvan wordt eind 1917 aan de militaire top in de kazerne van Roanne getoond, maar het zal tot het daadwerkelijke einde van de Eerste Wereldoorlog duren totdat er stappen kunnen worden gezet naar de productie daarvan.

RECLAMES

Wanneer op 11 november 1918 de vrede wordt getekend, gaat het snel. Ruim een week later wordt het prototype van de auto, die dan nog als merk André Citroën draagt, door de Service des Mines geschouwd en krijgt na enkele aanpassingen het stempel ‘goedgekeurd’. Het zal dan echter nog een half jaar duren voor het eerste exemplaar aan de ongeduldige kopers kan worden overhandigd. Er ontstaat een grote vraag, aangewakkerd door de bijzondere reclames die het merk vanaf begin 1919 in Franse dag- en weekbladen laat verschijnen.


GRIJS

De eerste Citroëns type A waren, in tegenstelling tot wat later graag verteld wordt, slechts in een beperkt aantal kleuren beschikbaar. Zo was de open vierzitter er uitsluitend in het artillerie-grijs, naar verluidt vond een opgekochte partij legerverf op deze manier nog een mooie bestemming. Waar herkent u zo’n allervroegste Citroën aan, los van zijn lage radiateur en schuin aflopende motorkap? Wel – dat is simpel, want deze hadden in tegenstelling tot de exemplaren uit 1920 geen horizontale stang die de koplampen verbond.


BELGIË

Deze bijzondere producent wordt ook in het buitenland opgemerkt, en in België wordt nog voor er ook maar één exemplaar van de provisorisch-lopende band is afgerold, een zaakwaarnemer aangesteld. Dat is Hector Evrard, gevestigd aan de Rue du Gouvernement Provisoire (of: de Voorlopig Bewindstraat) nummer 19 in Brussel – een deftig herenhuis, zeker geen garagegebouw. Hij wordt al snel benaderd door Marc Devergnies uit Binche, die wel brood ziet in de verkoop en reparatie van de nieuwe kleine Citroëns. Dit resulteert erin dat Monsieur Devergnies op 6 mei een bedrag overmaakt naar Hector Evrard, die dat op zijn beurt weer stort op de bankrekening van het hoofdkantoor in Parijs. Om even een sprongetje te maken: deze naam prijkt nog steeds op de gevel van de Citroëndealer in La Louvière en is wellicht zodoende de oudste nog bestaande ter wereld?!

In 1924, is België het eerste land waar een Citroën fabrieksfiliaal geopend werd. Dit was aanvankelijk gevestigd aan de Brusselse Rue de l’Amazone. Twee jaar later werd het uitgebreid met een fraaie toonzaal aan de Boulevard Adolphe-Max.
In de jaren ‘30 opende het iconische gebouw aan het IJzerplein zijn deuren. Dit bleef de hoofdzetel van Citroën Belux tot in 2012.


Feest !

Om de honderdste verjaardag van Citroën te vieren, staan er diverse nationale en internationale evenementen op de rol. In het Brusselse Autoworld wordt van 27 juni tot 5 september de expositie “Citroën 100 Years” georganiseerd.


Het Merk Citroën

Als internationaal opererend automerk is Citroën al sinds 1919 prominent aanwezig op de consumentenmarkt. Met hun vaak gedurfde design, comfort en doordachte technologie geven de modellen van Citroën kleur aan de autowereld – en dat geldt ook voor de nieuwe C3 en de nieuwe C3 Aircross. De populariteit van Citroën is mede te danken aan het feit dat we ons vooral laten inspireren door mensen en hun bezigheden. Vandaar het motto: ‘Inspired By You’. Die kernwaarde komt ook tot uiting in een unieke customer experience die het merk biedt, (La Maison Citroën’, Citroën Advisor, etc.) In 2018 verkocht het Merk 1,05 miljoen auto’s in meer dan 80 landen.

Om ook te lezen

Nieuws

CITROËN Lifestyle boetiek

Lees meer
Nieuws

Word Mystery Shopper!

Lees meer
Nieuws

CITROËN, 100 jaar van durf

Lees meer